9-май — Жеңиш күнүнөн тышкары, дагы бир маанилүү дата бар, ал — 1945-жылдын 2-майы. Мындан 81 жыл мурун, 1945-жылдын 16-апрелинен 8-майына чейин созулган Улуу Ата Мекендик согуштун стратегиялык чабуул операциясынын жүрүшүндө советтик аскерлер Германиянын борбору Берлинди толугу менен ээлеген.

Ачык маалыматтарга таянсак, Берлинди 63 дивизия коргогон (буга шаардын өзүн гана эмес, ага кирүүчү жолдорду коргогон бөлүктөр да кирген). Германиянын борборуна жакын жерлерде «Висла» жана «Борбор» армиялар топторунун ири топтошуусу аракеттенген. Алардын саны 1 миллионго чейинки адамды, 10 миң 400 замбирек жана минометту, 1,5 миң танкты жана чабуул коюучу куралдарды, ошондой эле 3,3 миң согуштук учакты түзгөн.

КРСУнун Тарыхый-маданий мурас борборунун директору Леонид Сумароков Reporter.kg басылмасына билдиргендей, Берлинге чабуул койгондордун арасында Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты Хашимжан Самиев да болгон. Ал фашисттердин уюгуна чейин жетип, аны жок кылуу үчүн колунан келгендин баарын жасоо тууралуу шайлоочуларынын аманатын унуткан эмес.

Штурмга чейин бир нече ай мурун, 1945-жылдын 20-январында, бешинчи айрым гвардиялык Варшава-Берлин мотоциклдик чалгындоо полкунун пулеметтук расчетунун командиринин орун басары болуп турганда, ал өзүнүн расчету менен Папортня айылынын жанында буктурма уюштурган. Немистердин колоннасын жакын аралыкка чейин өткөрүп жиберип, пулеметтон ок жаадыруу менен жүгү бар үч автоунааны өрттөп, 40ка жакын гитлерчини жок кылган.

Ал эми 1945-жылдын 29-апрелинен 3-майына чейин Берлин үчүн болгон салгылашууларга катышып, Самиев дагы 20 гитлерчини, эки от алуучу чекиттин расчетун жана алты «фаустникти» (бир жолу колдонулуучу «фаустпатрон» гранатомету менен куралданган вермахт жоокерлери — ред. түшүндүрмөсү) жок кылган. Бул полктун бөлүктөрүнө согуштук тапшырманы ийгиликтүү аткарууга мүмкүндүк берген.

Сумароков белгилегендей, гвардиянын кенже сержанты Самиев мыкты согуштук аракеттери үчүн Жогорку Башкы командачы Иосиф Сталинден 14 ыраазычылык алган, Даңк ордени, «Эрдиги үчүн» медалы менен сыйланган жана Ата Мекендик согуш орденине көрсөтүлгөн.

«Самиевге Ата Мекендик согуш ордени берилбей, анын ордуна экинчи Даңк ордени менен сыйланган. Согуш бүтүп калгандыктан, Самиев Даңк орденинин толук кавалери болууга жетишпей калган», — деп кошумчалады тарыхчы.

Бирок эң негизгиси, Самиев шайлоочуларына берген убадасын аткарып, бул тууралуу Рейхстагдын дубалдарына жазган.

Сумароков ошондой эле 1945-жылдын июнь айында аскер бөлүгүнүн командири, Советтер Союзунун Баатыры Георгий Дикундун Кыргыз ССР Жогорку Советинин президиумуна жазган каты тууралуу да айтып берди.

«Ал өзүнүн кол алдындагы Самиев үч жыл ичинде Жогорку Советтин бир дагы бюллетенин албаганын, бирок 1938-жылы шайланган депутат катары республиканын жашоосуна жана парламенттин ишине кызыгып жатканын жазган. Ошол эле учурда ал Жогорку Советтин ишине жүйөлүү себеп менен — Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында фронтто болуп, өлкөнү коргоп жаткандыктан катыша алган эмес», — деп тарыхчы каттын түп нускасын редакцияга көрсөттү.

Белгилей кетсек, Берлинди штурмдоого 207-кыргызстандык аткычтар дивизиясынын курамындагы кыргызстандыктар катышкан. 1945-жылдын апрель–май айларындагы салгылашууларда кеминде 61 кыргызстандык курман болгон.