Кыргызстанда күйүүчү майдын чекене баалары жыл аягына чейин азыркы деңгээлде калат. Бул тууралуу Нефтетрейдерлер ассоциациясынын президенти Канат Эшатов «Эл аралык отун-энергетика тармагындагы өзгөрүүлөр шартында Кыргызстандын мунайзат рыногу» аттуу тегерек столдо билдирди. Иш-чараны «Ой Ордо» эксперттик демилгелер борбору уюштурган.

«Май айынан тартып, Министрлер кабинети субсидия берүүнү киргизгенден кийин, чекене баалар бекитилген. Жыл аягына чейин алар ушул деңгээлде калат. Кийинки жылы кырдаал кандай болорун көрөбүз», — деди Эшатов.

Анын айтымында, дизель майы боюнча абал туруктуу.

«Нефтетрейдерлер көлөмдү көбөйтүүгө жетишти. Өлкө боюнча орточо эсеп менен дизель майынын эки айга жеткидей запасы бар», — деп белгиледи ал.

Ал эми бензин боюнча абал татаалыраак.

«Кырдаал дагы эле оор. Компаниялардын запасы бир айга жетпейт. Азыр алар мурдагыдай эле болжол менен үч айлык запас кармоо үчүн кошумча мүмкүнчүлүктөрдү издеп жатышат», — деди Эшатов.

Анын маалыматына караганда, август айында Министрлер кабинетинин демилгеси менен кыргызстандык компаниялардын өкүлдөрү Кытайдын ири өндүрүүчүлөрү, анын ичинде China Petrol Company менен жолугуп, түз келишимдерди түзүшкөн. Тегерек стол өткөн күнү темир жол аркылуу күйүүчү майдын алгачкы ири партиясы келген.

«Аны “Бишкек Петролеум” компаниясы алып келди. Бул темир жол аркылуу жеткирилген кадимки көлөм — болжол менен 60 вагон. Бүгүн алар Кыргызстанга келди. Келишимге ылайык, компания болжол менен 10 миң тонна бензин жана 5 миң тоннага жакын дизель майын алат», — деди ал.

Эшатовдун айтымында, буга чейин айрым компаниялар күйүүчү майды автоцистерналар менен ташып келишкен, бирок көлөмү аз болгон.

Эшатов өлкө бир жеткирүүчүгө өтө көз каранды болгонун эске салды.

«Биздин негизги жеткирүүчүбүз Россия болчу. Күйүүчү-майлоочу материалдардын болжол менен 95%ы Россиядагы заводдордон ташылып келчү», — деди ал.

Анын айтымында, күйүүчү май тартыштыгынын коркунучу былтыр күзүндө эле пайда болуп, ошондон бери рынокту диверсификациялоо боюнча иштер жүргүзүлүп келет. Жазында кырдаал курчуду: Жакынкы Чыгыштагы окуялардан улам соода жолдору кыскарып, Россиянын мунайына суроо-талап өсүп, Кыргызстан менен Борбор Азиядагы нефтетрейдерлер үчүн сунуш кескин азайган. Компаниялар күйүүчү майды Түркмөнстандан, Азербайжандан, Беларустан, Түркиядан жана Европанын айрым өлкөлөрүнөн ташып келишкен.

Күйүүчү майдын чыныгы баасы тууралуу суроого Эшатов төмөнкүдөй жооп берди.

«АИ-92 бензининин чекене баасы азыр болжол менен 89 сом. Бул күйүүчү майдын өздүк наркы андан 30–32 сомго жогору. Ар бир компанияда ар кандай, анткени алар күйүүчү майды ар башка булактардан алышат. Азыр бул айырманы мамлекет субсидиялап жатат», — деди ал.

Эшатов АИ-92 бензининин чыныгы баасын литрине болжол менен 120 сом деп баалады. Дизель майы боюнча айырма 20–21 сомдун тегерегинде. Анын айтымында, АИ-95 бензини социалдык мааниге ээ товарлардын тизмесинен чыгарылгандыктан, субсидияланбайт жана рыноктук баада сатылат.