КР Президентине караштуу Виртуалдык активдер жана блокчейн-технологиялар боюнча улуттук агенттиктин жетекчиси Фархад Иминов Улуттук кеңештин жыйынында агенттик тарабынан иштелип чыгып жаткан виртуалдык активдер чөйрөсүндө лицензиялоонун жана көзөмөлдөөнүн бирдиктүү санариптик платформасын тааныштырды.

Анын айтымында, платформа мамлекет менен рыноктун катышуучуларынын ортосунда — арыз берүүдөн жана лицензия алуудан баштап, отчеттуулукту тапшырууга, ишмердүүлүктү көзөмөлдөөгө жана тобокелдикке багытталган көзөмөлгө чейинки өз ара аракеттенүүнүн бирдиктүү санариптик контурун түзүүгө багытталган. Иминов операцияларга тынымсыз мониторинг жүргүзүүгө жана тобокелдиктерди башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатууга мүмкүндүк берүүчү глобалдык аналитикалык куралдар менен интеграциялануунун өзгөчө маанисин белгиледи. Бул рыноктун катышуучулары үчүн жеке катышуунун зарылдыгы жок, тез жана ачык-айкын аралыктан өтүүчү процедураларды, ал эми мамлекет үчүн — бирдиктүү маалыматтык контурду жана рыноктун катышуучуларынын ишмердүүлүгүн натыйжалуу көзөмөлдөөнү билдирет.

Андан соң презентацияда платформанын кандай иштээри кеңири көрсөтүлдү. Ал жасалма интеллектти, реалдуу убакыттагы блокчейн-аналитиканы жана жеке адамдар менен компанияларды текшерүүнүн эл аралык системаларын — KYC жана KYBди бириктирет. Платформа төрт кирүү чекитине ээ: арыз берүү, лицензияларды кароо жана берүү, Улуттук агенттиктин администрациялоо модулу жана коомдук реестр. Бардык чечимдер жана кол тамгалар блокчейнге катталат, бул реестрдеги маалыматтардын өзгөртүлбөстүгүнө кепилдик берет.

Колдонуучунун эсеби мамлекеттик «Кызмат» идентификациялоо системасы аркылуу түзүлөт, ал эми чет өлкөлүк арыз ээлери салык кызматынан алынган ПИНди колдоно алышат. Андан кийин алар глобалдык маалымат базалары, санкциялык тизмелер жана издөөдө жүргөн адамдардын тизмеси боюнча документтерди жана инсанды текшерүүчү эл аралык Sumsub системасы аркылуу верификациядан өтүшөт. Компания жөнүндө маалыматтар ИНН аркылуу толтурулат, ал эми макулдуктар жана кол тамгалар мамлекеттик ЭЦП системасы аркылуу таризделет.

Платформанын негизги өзгөчөлүктөрүнүн бири — Claude архитектурасына негизделген орнотулган виртуалдык жардамчысы. Ал жүктөлгөн документтерди автоматтык түрдө талдайт, алардын толуктугун текшерет, карама-каршылыктарды жана оңдоолордун же жасалмалоонун белгилерин аныктайт, ошондой эле арыз ээлеринин суроолоруна чат форматында жооп берет.

Ээлик кылуу түзүмү жана бенефициардык менчик ээлери жөнүндө маалыматтар мамлекеттик органдардын маалымат базаларынан автоматтык түрдө келип түшөт, андан кийин Sumsub аркылуу дагы текшерилет. Лицензия берилгенден кийин агенттик лицензиаттын блокчейн-активдүүлүгүн реалдуу убакыт режиминде Chainalysis эл аралык системасы аркылуу көзөмөлдөп турат, ал мыйзамсыз операциялар менен байланыштарды аныктайт, ал эми жабдуулар жана IP-даректер жөнүндө маалыматтар тергөө иштери үчүн катталып калат.

Документтердин толук топтому тапшырылып, электрондук кол тамга коюлуп жана мамлекеттик алым төлөнгөндөн кийин арыз автоматтык түрдө агенттиктин операторунун кароосуна жөнөтүлөт. ЖИ-жардамчысы дал келбөөчүлүктөрдү аныктоого жана арыз ээсине суроо-талаптарды түзүүгө жардам берет, андан соң агенттиктин кызматкери маалыматтарды салыштырып текшерип, ишти агенттиктин жетекчилиги жана тармактык бөлүмдөрдүн башчылары кирген коллегиалдык комитеттин кароосуна өткөрүп берет. Комитет жактыргандан кийин, ЖИ-жардамчысы арыз ээси үчүн билдирүүнүн долбоорун түзөт жана процедура лицензия берүү менен аяктайт.

Платформанын өзүнчө модулу — «Ачык реестр», ал лицензиаттар жөнүндө маалыматтарга реалдуу убакыт режиминде ачык кирүүнү камсыздайт: издөөнү лицензиянын номери, уюмдун аталышы же иштин түрү боюнча жүргүзүүгө болот, ал эми ар бир жазуу статусун, лицензиянын колдонуу мөөнөтүн, тарыхын жана QR-кодду камтыйт.

Платформанын дагы бир маанилүү артыкчылыгы — блокчейн-аналитиканын крипто-капчыктарды эсепке алуу жана ай сайын берилүүчү отчеттуулук менен интеграцияланышы, бул транзакциялык активдүүлүккө үзгүлтүксүз мониторинг жүргүзүүгө, катталбаган даректерди жана API аномалияларын автоматтык түрдө аныктоого мүмкүндүк берет. Терс көрүнүштөр аныкталган учурда таасир этүү чаралары каралган — лицензияны кайтарып алуудан баштап, материалдарды укук коргоо органдарына өткөрүп берүүгө чейин.