Кыргызстанда унаа айып токтотмосуна токтотулган эреже бузууга тиешеси жок башка төлөнбөгөн айып пулдардын айынан эвакуацияланган автоунааларды кайтарып берүүдөн баш тартууга тыюу салуу сунушталууда.

Депутат Улан Примов тарабынан сунушталган түзөтүүлөргө ылайык, автоунаа ээсинин башка төлөнбөгөн айып пулдарынын же аткарылбаган административдик жазаларынын болушу транспорт каражатын атайын токтотуучу жайда кармап турууга негиз болбошу керек.

Негиздеме-маалымкатта колдонуудагы мыйзамдарда эвакуацияланган автоунаалардын турган жери тууралуу ээлерине атайын сайт аркылуу билдирүү каралганы белгиленген. Ошондой эле эвакуациялоо тууралуу маалымат Укук бузуулардын бирдиктүү реестринин автоматташтырылган системасына киргизилет.

Бирок мыйзам долбоорунун демилгечиси эвакуациялоого байланышкан документтерди, фото жана видеожазууларды алуу боюнча автоунаа ээлеринин укугун мыйзам деңгээлинде кошумча бекитүү зарыл деп эсептейт.

Мажбурлап эвакуациялоо конкреттүү бир эреже бузуунун кошумча укуктук кесепети болуп саналары баса белгиленет. Ал эми башка айып пулдарды өндүрүү мыйзамда белгиленген тартипте, өзүнчө жүргүзүлүшү зарыл.

Атап айтканда, эгерде айдоочу токтотуу эрежелерин бузуп, анын унаасы эвакуацияланган болсо, башка төлөнбөгөн айып пулдардын болушу машинени кайтарып алууга тоскоолдук кылбашы керек.

Демилгечи башка укук бузуулар боюнча карыздарды мажбурлап өндүрүү ыкмасы катары эвакуацияны колдонууга жол бербөө үчүн колдонуудагы тартипти тактоо зарыл деп эсептейт.

Мыйзам долбоору ошондой эле транспорт каражаты мажбурлап эвакуацияланганда анын ээсинин укуктарын кеңейтүүнү карайт.

Атап айтканда, алар төмөнкүлөргө укуктуу болушат:

• унаанын эвакуацияланган убактысы, себептери жана турган жери тууралуу маалыматты акысыз алууга;
• эвакуация учурунда тартылган фото жана видеоматериалдарды, ошондой эле эвакуация башталганга чейинки машиненин абалы тууралуу маалыматты акысыз алууга;
• эвакуациялоо учурунда таризделген документтердин көчүрмөлөрүн сурап алууга;
• унааны эвакуациялаган жана сактаган уюм жөнүндө, ошондой эле бул кызматтардын баасы тууралуу маалымат алууга;
• айып токтотмосунан кайтарып алууда, эгерде бузулган же чийилген белгилери болсо, тиешелүү актыны түзүү менен автоунааны текшерип чыгууну талап кылууга.

Ошентип, унаа ээлери эвакуациянын мыйзамдуулугун текшерүү жана машиненин мүмкүн болгон бузулуу жагдайларын аныктоо үчүн зарыл болгон материалдарды ала алышат.

Бул өзгөртүүлөр эвакуация кызматтарынын ишинин ачыктыгын жогорулатат, айдоочулардын укуктарын коргоону күчөтөт жана унааны ташуу же сактоо учурунда келтирилген зыяндарга байланышкан талаш-тартыштарды азайтат деп күтүлүүдө.

Ошол эле учурда, укук бузган адам тарабынан унааны эвакуациялоого жана сактоого кеткен чыгымдардын ордун толтуруу боюнча колдонуудагы норма сакталып калат.

Мыйзам кабыл алынган учурда расмий жарыяланган күндөн тартып он күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

Анара Мамытова