Кытайдын Тибет автономиялуу районундагы табигый кырсыктан улам КЭР Төрагасы Си Цзиньпин Бишкектеги VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ачылыш аземине катыша алган жок. Бул тууралуу Кыргызстандын президентинин басма сөз катчысы Аскат Алагозов билдирди.

Анын айтымында, Си Цзиньпин Кыргызстанга болгон мамлекеттик сапарынын алкагында өлкөдө өтүп жаткан маанилүү эл аралык иш-чараларга, анын ичинде Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ачылыш аземине катышууну пландаган болчу.

Бирок КЭРдин Тибет автономиялуу районунда адам өмүрүн алган жана дайынсыз жоголгондорго алып келген табигый кырсыкка байланыштуу кытай лидери салтанатка катышуудан баш тарткан.

Алагозовдун маалыматы боюнча, Си Цзиньпин Кыргызстандын президенти Садыр Жапаровго кайрылып, Оюндардын ачылышына катыша албай калышына түшүнүү менен мамиле кылууну өтүнгөн.

Кыргызстандын президентинин администрациясы түзүлгөн кырдаалда кытай лидеринин чечимин негиздүү деп баалады.

«Түзүлгөн оор кырдаалда КЭР Төрагасынын өз өлкөсүндөгү кырсыктын кесепеттерин жоюуга, издөө-куткаруу иштерин уюштурууга жана тиешелүү мамлекеттик органдар менен тыгыз кызматташтыкта бул процессти жеке көзөмөлүнө алууга артыкчылык берүү чечимин толук негиздүү жана туура деп эсептейбиз», — деп айтылат билдирүүдө.

Кыргыз тарап Кытай элине, ошондой эле каза болгондордун үй-бүлөлөрүнө жана жакындарына көңүл айтты.

«Издөө-куткаруу операцияларынын ийгиликтүү аякташын жана бардык дайынсыз жоголгондордун аман-эсен, тезирээк табылышын каалайбыз», — деп белгиледи Алагозов.

Ошол эле учурда Си Цзиньпиндин Кыргызстандагы мамлекеттик сапары уланууда. Эки тараптуу жолугушуулар жана сүйлөшүүлөр бекитилген программага ылайык өткөрүлөт.

2026-жылдын август айынын аягында Гималайдагы Лангтанг-Лирунг тоосунда алп мөңгүнүн жарым-жартылай урап түшүүсүнөн улам Кытай (Тибет) менен Непалдын чек арасында катуу суу ташкыны жана күчтүү сел жүргөн. Муз, баткак жана таш аралашкан агым дарыянын нугун бууп калган, андан соң пайда болгон табигый бөгөттүн бузулуп кетиши чек аранын эки тарабында тең масштабдуу кыйроолорго алып келген.

Кытай бийлигинин расмий маалыматы боюнча, Тибет автономиялуу районунда 16 адам каза болуп, дагы 546 адам дайынсыз жоголгондордун тизмесинде.

Кытай тарапта дайынсыз жоголгондордун арасында 23 өлкөдөн 261 чет өлкөлүк жаран бар. Алар негизинен Непалдын (104 адам), Индиянын (49), Латвиянын (33) жана АКШнын (18) жарандары. Ошондой эле Орусиянын үч, Эстониянын эки, Казакстан менен Украинанын бирден жараны дайынсыз жоголгондор катары эсептелүүдө.

Тибеттеги табигый кырсыктын негизги соккусу Цзилун (Гьиронг) капчыгайынын аймагына тийген. Күчтүү сел кургактагы чек ара өткөрмө бекетин иш жүзүндө агызып кетип, имараттарды, инфраструктуралык объекттерди жана унааларды зыянга учураткан.