2020-жылдагы пандемиядан кийин Бишкек активдүү түрдө өзгөрүп жатат, муну жаңы турак жай комплекстери, жолдор, бийик кеңсе имараттары жана бак-дарактардын кыйылышы эле эмес, башка өзгөрүүлөр да айгинелеп турат. Соңку алты жыл ичинде шаарда борбор калаанын заманбап келбетинин бир бөлүгүнө айланып бараткан жаңы жайлар пайда болду же экинчи өмүр сүрө баштады. Reporter.kg шаардык чөйрөнү жана тургундардын Бишкектин жаңы символу тууралуу түшүнүгүн өзгөрткөн беш жаңы объектинин тизмесин топтоду.

«Бишкек Арена»

Бул шаардын түштүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан Кыргызстандагы эң ири жана Борбор Азиядагы эң ири стадиондордун бири. Анын алгачкы ишке кириши 31-августка туура келди: стадиондо бүткүл дүйнөнү суктандырган VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ачылыш аземи өттү. Бирок стадиондун расмий салтанаттуу ачылышы али алдыда. Ал 5-октябрга дайындалган жана ага Оюндардын ачылышына караганда көбүрөөк көрүүчүлөр келет: Оюндар учурунда коопсуздук максатында стадион толук толтурулган эмес эле.

«Бишкек Арена» 51 миң көрүүчүгө ылайыкташкан, анын аянты болжол менен 85 миң чарчы метрди түзөт. Бул аймак футбол матчтары үчүн гана эмес, концерттер, маданий иш-чаралар жана башка эл аралык окуялар үчүн да каралган. Бишкек үчүн бул шаардык географиядагы чоң өзгөрүү: эми ири иш-чаралар Кыргызстандын борборунда өтө алат, ошол эле учурда шаардын борбору жабылбайт. Комплекстин жанында кинотеатр, фитнес-зал, ресторандар, бутиктер жана унаа токтотуучу жайы бар Bishkek Arena Mall соода борбору курулган, спорттук объектти каржылоо дал ушул соода борборунун кирешесинин эсебинен пландалууда.

Бирок долбоор суроолорду жаратпай койбойт: мисалы, «Бишкек Аренаны» күтүп кармоонун так наркы, матчтар жана концерттер болгон күндөрү жакын жайгашкан көчөлөрдөгү транспорттук жүк, билеттердин жеткиликтүүлүгү жана ири эл аралык окуялардан кийин иш-чаралардын туруктуулугу азырынча толук түшүнүксүз. 2026-жылдын сентябрь айына карата стадион Көчмөндөр оюндарынын ачылыш аземин кабыл алып үлгүрдү, бирок анын башкаруу модели Президенттин иш башкармалыгынын алдындагы спорттук комплекс тарабынан азыр гана калыптанып жатат жана толук сыноодон өтө элек.

«Жаштык-Арена»

Бишкектин борборунда, негизги стадиондун жанында 2025-жылдын аягында капиталдык реконструкциядан кийин ачылган Долон Өмүрзаков атындагы стадиондун чакан аренасы. «Жаштык» аталышы объектинин коомдук функциясын айкын көрсөтүп турат: ал жаш спортчулар, музыканттар жана шаардык иш-чараларды уюштуруучулар үчүн универсалдуу аянтча катары ойлоштурулган.

Жаңыланган аренанын аянты болжол менен 15 миң чарчы метрди түзөт, сыйымдуулугу — 5 миңден ашык көрүүчү. Бул жерде спорттук мелдештер, концерттер, жаштар форумдары жана башка массалык иш-чаралар өтөт деп болжолдонууда. «Жаштык-Аренадагы» эң ири иш-чара КРСУнун бирдиктүү бүтүрүү кечеси болду. Күндүн программасы беш сааттан ашык убакытка созулду: фотозона, концерт, флешмоб жана диплом тапшыруунун салтанаттуу аземи. Жана «Жаштык-Аренанын» инфраструктурасы бул жүктү ийгиликтүү көтөрө алды.

Ала-Тоо аянты

Шаардын жүрөгү болгон борбордук Ала-Тоо аянты 1984-жылы эле курулган. Бирок 2024-жылдын күзүнө карата ал жаңы көрүнүшкө ээ болуп, борбордун борборун реконструкциялоо боюнча башкы долбоорлордун бири болуп калды. Жаңыланган Ала-Тоо аянтынын ачылышы Кара-Кыргыз автономдуу облусунун түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгына жана Кыргызстандын Эгемендүүлүк күнүнө туш келтирилди.

Аянттын төшөлүшү алмаштырылып, 16 миң чарчы метрден ашык гранит плиталары төшөлдү, мүмкүнчүлүгү чектелген жарандар үчүн пандустар орнотулду, фонтан топтору жаңыртылып жана чектеш аймак көрктөндүрүлдү. Визуалдык жаңылыктардан беш шаркыратма, бийлеген жана оттуу фонтандар, ошондой эле 100 метрлик желек мамысы орнотулду. Бирок эң башкы жаңыртуу Манас эстелигине тийиודי: кыргыздардын легендарлуу бириктирүүчүсү жана коргоочусу стилин жана келбетин өзгөрттү.

Аянт мамлекеттик майрамдардын, концерттердин, митингдердин жана сейилдөөлөрдүн орду бойдон калууда. Келген коноктор үчүн бул дагы эле Бишкек менен таанышуунун башкы чекити болуп саналат: жанында Тарых музейи, Ак үйдүн имараты жана белгилүү эстеликтер жайгашкан. Бирок реконструкция коомчулукта суроолорду туудурду. Мэриянын ачык жарыяларында жасалган иштер толук тизмеленген, бирок долбоордун толук жана түшүнүктүү сметасы коомдук чөйрөгө сунушталган эмес. Шаар тургундары мейкиндик өтө «таштуу» болуп калган жокпу жана фонтан комплексинин масштабы канчалык негиздүү деген маселелерди да талкуулашууда.

«Асман Парк»

Үй-бүлөлүк эс алуу борбору борбор калаанын түштүк-чыгышындагы «Асанбай» паркынын ордуна курулуп, анын ачылышы сентябрь айынын башында болду. Реконструкцияга эки жыл убакыт кетти: парктагы эски аттракциондор демонтаждалып, бак-дарактарды сактап калууга аракет кылынган.

Долбоор мамлекеттик-жеке өнөктөштүк форматында ишке ашырылды: аймакта жаңы сейилдөөчү аллеялар, эс алуу зоналары, жаңы аттракциондор жана бир миңден ашык жаш көчөттөр пайда болду. Негизги объект — Борбор Азиядагы эң бийик деп аталган 92 метрлик «Бишкек жылдызы» аттуу көрүү дөңгөлөгү.

Бирок бир нюанс бар: эски «Асанбай» акысыз жашыл аймак, шаардык эс тутумдун жана күнүмдүк эс алуунун бир бөлүгү эле: кааласаң — карусель тээп, кааласаң — жөн эле отургучта же чөп үстүндө отуруп, аба жутат элең. Ал эми «Асман Парк» болсо толугу менен коммерциялык моделди көздөйт. Ошондуктан долбоорго акыркы бааны дөңгөлөктүн бийиктиги эмес, кирүү баасы, аттракциондорду күтүп кармоонун сапаты жана шаардын ар кандай катмарлары үчүн канчалык ачык экени берет. Учурда паркты мактап жатышат, бирок ачылганына бир ай да боло элек жана парк Баланы коргоо күнү сыяктуу чыныгы сынакты али өтө элек.

Sky Park Baytik

2025-жылдын жайында ачылган Бишкектин түштүк бөлүгүндөгү оюн-зоок жана үй-бүлөлүк эс алуу паркы. Sky Park Baytik борбордук Панфилов атындагы паркты жүгүнөн бошотууга тийиш эле жана биринчи кезекте оюн-зоокко багытталган: аттракциондор, оюн зоналары жана үй-бүлөлүк эс алуу, алардын дээрлик баары акы төлөнүүчү.

Парктын масштабы таасир калтырат: балалар аквапаркы, батут аянтчасы, VR-зона, 10 жашка чейинки балдар үчүн зона, фудкорттор жана эс алуу зоналары, өспүрүмдөр жана чоңдор үчүн аттракциондор жайгашкан 4,5 гектар жер. Бирок бул нөлдөн баштап толугу менен жаңы түзүлгөн парк эмес, Байтик шаардык паркынын жакын тилкесин заманбап оюн-зоок комплекси кылып реновациялоо болуп саналат.

Байтик паркынын өзү да көп убакыт мурун эмес, 2022-жылы пайда болгон жана болжол менен 10 гектар аянтты ээлейт. Бишкекжашылчарбанын жумушчулары ал жердеги аймакты тазалап, топуракты тегиздеп, миңдеген чарчы метр газон себишип, суу түтүктөрүн тартып, гзарларды орнотуп, жалбырактуу жана ийне жалбырактуу бак-дарактарды отургузушкан. Парк Кыргызстан менен Азербайжандын Достук паркынын жанындагы жаңы акысыз коомдук мейкиндиктер тутумунун бир бөлүгү катары ойлоштурулган. Бирок шаар тургундарын бир нече жылдан кийин коомдук мейкиндиктин бир бөлүгү коммерциялык аянтчага айланып кеткени кооптондурууда.

Елена Короткова