Жогорку Кеңештин жыйынында депутат Гуля Кожокулова Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы эмне үчүн жергиликтүү эмес, эл аралык аудитордук компаниялар тарабынан текшерилерин сурады.

Талкууга акыркы жылдары Улуттук банктын аудитин жүргүзгөн Grant Thornton компаниясы себеп болду. Жыйында айтылгандай, үч жылдык аудит үчүн компания болжол менен $300 миң алган.

Кожокулованын пикиринде, аудит жүргүзүүчү компанияларга коюлган талаптарды кайра карап чыгып, конкурска кыргызстандык компаниялардын дагы катышуусуна шарт түзүү керек.

Буга жооп катары Улуттук банктын башкармалыгынын мүчөсү Жылдыз Сулайманбекова мыйзамда Улуттук банктын аудитине өзүнчө талаптар каралганын түшүндүрдү.

Анын айтымында, аудитордук компания кеминде беш жыл борбордук банктарды текшерүү тажрыйбасына ээ болушу керек жана бир катар эл аралык критерийлерге жооп бериши зарыл.

«Улуттук банктын өзгөчөлүгүн жана өлкөнүн кызыкчылыктарын эске алуу менен белгилүү талаптар бар. Мисалы, компания борбордук банктарды аудит кылуу боюнча кеминде беш жылдык тажрыйбага ээ болушу керек. Азырынча жергиликтүү компаниялар бул талаптардын айрымдарына жооп бербейт», — деди Сулайманбекова.

Ал ошондой эле Grant Thornton дүйнөдөгү эң ири он аудитордук тармактын катарына кирген эл аралык таанылган компания экенин белгиледи. Компаниянын башкы кеңсеси Улуу Британияда жайгашкан.

Кийинчерээк депутат Эльвира Сурабалдиева эл аралык аудиттин зарылдыгын колдоп, бул биринчи кезекте эл аралык өнөктөштөрдүн ишеними жана финансылык системанын ачыктыгы үчүн керек экенин айтты.

Анын айтымында, Улуттук банк өлкөнүн алтын-валюта резервдерин башкарат жана Эл аралык валюта фонду, Дүйнөлүк банк сыяктуу эл аралык уюмдар менен иш алып барат. Ошондуктан аудит эл аралык стандарттарга жооп бериши керек.

«Өлкө кредит же грант алганда ишеним абдан маанилүү. Эл аралык аудит коррупциянын алдын алуу, картелдик сүйлөшүүлөргө жол бербөө жана тышкы донорлордо күмөн жаратпоо үчүн киргизилген», — деди Сурабалдиева.

Ал сөзүнүн аягында кеп өлкөнүн алтын-валюта резервдери тууралуу болуп жаткандыктан, эл аралык деңгээлдеги көз карандысыз жана ачык аудит болушу керектигин белгиледи.